به گزارش پایگاه خبری فریاد جنوب ،یکی از مخاطبین گرانسنگ این پایگاه به بهانه گرامیداشت  روز معلم مقاله ای تحت عنوان  نوسازی درجامعه بویراحمدوپیشرفت علم وآگاهی دربویراحمد ودنامدیون ملاقباد نیک اقبال پایه گذار اصلاحات ونوسازی می باشد در اختیار این پایگاه قرار داده که عینا منتشر می گرددواین پایگاه بخش یا تمامی از آن را رد یا تایید نمی کند ،لذا مخاطبین می توانند آن را نقد کنند

نظریه پردازان علوم اجتماعی آقایان « ولزل واینگلهارت» درکتاب « تحول فرهنگی درجامعه ی پیشرفته ی صنعتی » مدلی ازتوسعه ی انسانی درچارچوب نظریه ی نوسازی راطرح کرده اند که توانسته است ، سه فرایند توسعه ی اجتماعی – اقتصادی ، نوسازی فرهنگی ودموکراتیک شدن رابه عنوان فرایندهای اصلی تغییرات اجتماعی بیان کنند.
این دو نظریه پرداز معتقدند که توسعه ی انسانی « فرهنگ» رانیز دربر میگیرد.
ابتدای سخن سوالی رامطرح ودرآخر به نتیجه میرسیم.
آیا جهت توسعه ی اقتصادی -اجتماعی وگذار به مرحله ی دموکراتیک ،نوسازی فرهنگی لازم هست؟
ولزل در مطالعه ای که درجوامع صنعتی وپیشرفته انجام داده به این نتیجه رسیده است که « تاثیر نوسازی همراه با تحولات فرهنگی موازی که درجامعه رخ میدهد ،بیشتر میشود وزودتر به نتیجه میرسد».
یکی از دلایل ناکامی درطرحهای توسعه ی اجتماعی برمیگردد به بی توجهی به توسعه ی فرهنگی.
حالا این بحث را در یک مدل منطقه ای مورد مطالعه قرار میدهیم.
منطقه ی انتخاب شده حوزه ی بویراحمد میباشد و بازه زمانی ان به اوایل سده ی ۱۳۰۰ برمیگردد.
قبل از روی کار امدن رضاشاه مدارس درایران بصورت مکتبخانه بودند وحالت سنتی داشتند. درزمان ناصرالدین شاه به همت امیرکبیر مدرسه دارالفنون بصورت جدید تاسیس شد. ودرزمان رضاشاه نیز برمدارس به شیوه جدید افزوده شد.
اوایل قرن ۱۴ منطقه ی بویراحمد طبق نوشته های تاریخ نویسان وشواهدعینی ، ( که بعضی راویان هنوز در قید حیات هستند) محل تاخت وتازهای خوانین منطقه وهمزمانی با اوایل حکومت رضاشاه بود.
مهمترین سیاست حکومت وقت نیز ایجاد یک حکومت مرکزی قوی و آرام نمودن روسای طوایف وایجاد یک جامعه ی مدرن به سبک امروزی بود.
یکی از خوانین منطقه که ازهوش وذکاوت بالایی برخوردار بود ودرمنطقه ی سیسخت نیز دست به ابداعاتی درزمینه کشاورزی وعمران وآبادی زده بود ،به فکر نوسازی فرهنگی درمنطقه ی خود می افتدکه از رییس حکومت وقت درخواست آموزگار مینماید.
درخواست وی ،باتوجه به گزارشاتی درمورد اقدامات ایشان درزمینه عمران وابادانی که از طریق نماینده دربار توضیح داده میشود ،مورد قبول رضاشاه واقع و از طرف دربار اقای مجیدی بعنوان اولین معلم همراه قبادخان به منطقه بویر احمد فرستاده میشود.
اولین مدرسه بنام مدرسه حافظ درسیسخت دایر میشود.
ازین زمان اولین اصلاح گر اجتماعی ،حرکت خودرا به سمت نوسازی فرهنگی در منطقه ی خود آغاز کرده است.
قبل از نوسازی فرهنگی ،اصلاحات اقتصادی واجتماعی صورت گرفته ازقبیل :پی ریزی محل سکونت بانظم خاص، ایجاد کشاورزی وباغها وتاسیس جداول ابیاری ودعوت از صاحبان حرف گوناگون واستقرار درمنطقه ،که تمامی این اقدامات مقدمه ی نوسازی اصلی درزمینه ی فرهنگی هست وانهم نوسازی درزمینه ی سواد که یکی از ابعاد نوسازی فرهنگیست.
درتوسعه ی فرهنگی هدف اصلی رسیدن به توسعه ی انسانی است .انسانهایی پویا ، سرزنده و آگاه .
یکی از راههای پیشرفت جامعه توسعه ی فرهنگیست، عدم توجه به بعد فرهنگی ، توسعه ی اقتصادی رانیز مختل میکند.
یکی ازمهمترین ابزارهای توسعه ی فرهنگی ، آموزش وسواد هست. دموکراتیزه کردن فرهنگ نیز به معنای ایجادزمینه جهت استفاده همگانی از فرهنگ میباشد.
پس به جواب مطلوب پرسشمان رسیدیم.
درمنطقه برخی شرایط وزیرساخت نوسازی فرهنگی مهیا هست .این شرایط شامل نوسازی اجتماعی -اقتصادی میباشد که همان بهبود شرایط اقتصادی ( عمران وابادی وکشاورزی) وایجاد شغل درمنطقه هست. این اقدامات مورد خوشایند رییس حکومت وقت قرارمیگیرد . یکی از ابزارهای نوسازی فرهنگی توسط اصلاح گر درخواست میشود(معلم).
این ابزار دراختیار همگان قرارمیگیرد. اموزش آغاز وسفیران اموزش به مناطق دیگر اعزام میشوند.
این یعنی دموکراتیزه ونهادینه کردن فرهنگ سواد وآموزش.
پس نتیجه میگیریم تقریبا یکی از شرایط نوسازی واصلاح درجامعه ی بویراحمد مهیا میگردد. گرچه مشکلات فراوانی هست ولی سوادآموزی به همت مرحوم ملاقباد نیک اقبال در نخستین سالهای ۱۳۰۰ دربویراحمد نهادینه میشود. که نتیجه ی این نوسازی تربیت نسلهای آگاه وپیشرفت علمی درمنطقه میباشد. اکنون میبینیم در سطح ایران وجهان بزرگانی ازین منطقه هستند که درحرفه های مختلف رشته های پزشکی ،علوم انسانی وعلوم فنی حرف اول را میزنند.
به جرات میتوان گفت پیشرفت علم وآگاهی دراین منطقه مدیون پایه گذار اصلاحات ونوسازی دربویراحمد میباشد.(مرحوم ملاقباد)
سهیلا نیک اقبالی
فرهنگی»