مردم برای احقاق حق به تعزیرات می‌روند، نه برای آنکه پرونده‌هایشان به آمار عملکرد تبدیل شود!
مردم برای احقاق حق به تعزیرات می‌روند، نه برای آنکه پرونده‌هایشان به آمار عملکرد تبدیل شود!
فریادجنوب، پشت آمار پرونده‌های مختومه و محکومیت‌های میلیاردی، شهروندانی قرار دارند که انتظار دارند خسارتشان جبران و شکایتشان در زمان معقول تعیین تکلیف شود؛ مطالبه فریاد جنوب از مدیرکل تعزیرات استان و مراجع نظارتی برای شفاف‌سازی درباره سرنوشت حقوق زیان‌دیدگان.

به گزارش فریادجنوب، انتشار آمار پرونده‌های رسیدگی‌شده، محکومیت‌های مالی و برخورد با متخلفان، بخشی از گزارش‌های عملکرد اداره‌کل تعزیرات حکومتی کهگیلویه و بویراحمد است؛ اما در میان این اعداد و ارقام، موضوعی مهم‌تر وجود دارد که نباید در سایه آمارهای رسمی قرار بگیرد: سرنوشت مردمی که برای احقاق حقوق خود به تعزیرات مراجعه می‌کنند.

مردم برای افزایش تعداد پرونده‌های مختومه یا ثبت ارقام میلیاردی در گزارش عملکرد یک دستگاه شکایت نمی‌کنند؛ آن‌ها زمانی به تعزیرات مراجعه می‌کنند که حقی از آن‌ها تضییع شده، متحمل خسارت شده‌اند و انتظار دارند مرجع رسیدگی‌کننده برای تعیین تکلیف شکایت و پیگیری حقوق قانونی‌شان اقدام کند.

آمار مختومه‌ها؛ اما سهم مردم از رسیدگی چیست؟

اینجاست که باید میان آمار عملکرد و نتیجه واقعی خدمت‌رسانی تفاوت قائل شد. تعداد پرونده‌های مختومه، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد یک شهروند چقدر برای رسیدن به نتیجه منتظر مانده، شکایت او با چه کیفیتی بررسی شده و در نهایت چه سرنوشتی پیدا کرده است.

برای فردی که سرمایه‌اش را از دست داده یا بابت خرید کالای معیوب و تخلف یک واحد صنفی متحمل زیان شده، صدور یک رأی به‌تنهایی پایان دغدغه نیست. آنچه اهمیت دارد، تعیین تکلیف حقوق قانونی او و روشن‌شدن وضعیت اجرای رأی و امکان جبران خسارت است؛ موضوعی که در همه پرونده‌ها الزاماً با صدور حکم محکومیت به پایان نمی‌رسد.

زمان رسیدگی؛ مسئله‌ای که می‌تواند به زیان مردم تمام شود

مسئله فقط رسیدگی نیست؛ مسئله زمان رسیدگی و هزینه‌ای است که انتظار طولانی می‌تواند به زیان‌دیده تحمیل کند.

در شرایطی که قیمت کالاها و خدمات به‌سرعت تغییر می‌کند، طولانی‌شدن روند رسیدگی می‌تواند آثار اقتصادی قابل توجهی برای شهروندان داشته باشد. فردی که امروز برای مطالبه حق خود شکایت می‌کند، ممکن است ماه‌ها در انتظار تعیین تکلیف بماند؛ در حالی که ارزش اقتصادی موضوع اختلاف در این فاصله تغییر کرده است.

طبیعی است که چنین وضعیتی، ضرورت توجه جدی به سرعت رسیدگی، رعایت مهلت‌های قانونی و تعیین تکلیف مطالبات شهروندان را دوچندان می‌کند. هیچ گزارش عملکردی بدون توجه به این بخش نمی‌تواند تصویر کاملی از کیفیت خدمت‌رسانی به مردم ارائه دهد.

محکومیت‌های میلیاردی؛ چه میزان از حقوق مردم وصول شده است؟

از سوی دیگر، اعلام میلیاردها تومان محکومیت مالی زمانی برای افکار عمومی معنا و ارزش بیشتری پیدا می‌کند که مشخص باشد چه میزان از این مبالغ وصول شده، چه تعداد از احکام قابلیت اجرا پیدا کرده‌اند و وضعیت حقوق شاکیان پس از پایان رسیدگی چگونه است.

جریمه‌ای که به نفع دولت وصول می‌شود نیز لزوماً معادل خسارتی نیست که شاکی خصوصی مطالبه می‌کند؛ بنابراین این دو موضوع باید به‌صورت شفاف و جداگانه گزارش شوند.

فریاد جنوب معتقد است ارزیابی عملکرد تعزیرات نباید به تعداد پرونده‌های ورودی و مختومه یا میزان جریمه‌های صادرشده محدود شود. میانگین زمان رسیدگی در شعب بدوی و تجدیدنظر، تعداد پرونده‌های باقی‌مانده و خارج از مهلت قانونی، کیفیت آرای صادرشده و وضعیت اجرای احکام، شاخص‌هایی هستند که می‌توانند تصویر دقیق‌تری از عملکرد این مجموعه ارائه دهند.

کلی‌گویی درباره عملکرد؛ جزئیات همچنان بی‌پاسخ

در همین راستا، فریاد جنوب پیش‌تر مجموعه‌ای از پرسش‌های آماری و نظارتی را از طریق روابط عمومی اداره‌کل تعزیرات حکومتی استان ارسال کرده و خواستار توضیحات مدیرکل درباره وضعیت پرونده‌های معوق، مدت زمان رسیدگی، عملکرد شعب تجدیدنظر و میزان وصول محکومیت‌های مالی شده است؛ با این حال، تا زمان تنظیم این گزارش، پاسخی به پرسش‌های مطرح‌شده دریافت نشده است.

اکنون انتظار می‌رود مدیرکل تعزیرات حکومتی استان به‌جای اکتفا به آمارهای کلی، اطلاعات مستند و قابل ارزیابی درباره سرنوشت پرونده‌های مردم و وضعیت رسیدگی به شکایت‌ها ارائه کند.

مطالبه ورود نهادهای نظارتی برای صیانت از حقوق مردم

در همین راستا، پایگاه خبری فریاد جنوب از اداره‌کل بازرسی استان کهگیلویه و بویراحمد و دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان انتظار دارد در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی خود، با هدف صیانت از حقوق عامه و جلوگیری از تضییع حقوق شهروندان، موضوع زمان رسیدگی به پرونده‌ها، وضعیت پرونده‌های معوق، رعایت مواعد قانونی و نحوه تعیین تکلیف مطالبات و حقوق زیان‌دیدگان را مورد بررسی و نظارت قرار دهند تا اطمینان حاصل شود حقوق قانونی مردمی که برای احقاق حق به تعزیرات مراجعه می‌کنند، در فرایند رسیدگی و اجرای احکام نادیده گرفته نمی‌شود.

معیار موفقیت، تعیین تکلیف حق مردم است؛ نه صرفاً بستن پرونده

مردم با تعداد پرونده‌های مختومه زندگی نمی‌کنند؛ آن‌ها با خسارتی که دیده‌اند، سرمایه‌ای که از دست داده‌اند و حقی که در انتظار بازگشت آن هستند زندگی می‌کنند. معیار نهایی موفقیت یک فرایند رسیدگی، صرفاً ثبت یک پرونده به‌عنوان مختومه نیست؛ بلکه تعیین تکلیف قانونی، به‌موقع و مؤثر شکایت شهروندان است.

فریاد جنوب همچنان منتظر پاسخ مدیرکل تعزیرات حکومتی استان است و آمادگی دارد توضیحات اداره‌کل، سازمان تعزیرات حکومتی استان و مراجع نظارتی را برای تکمیل این گزارش و تنویر افکار عمومی منتشر کند.

فریادجنوب/سید اسماعیل شریعت جو